विर पुणेकर यांनी गोंडवाना विद्यापीठातून ‘मास कम्युनिकेशन अँड जर्नलिसम’ पदव्युत्तर पदवी संपादन
*संघर्ष, अभ्यास आणि निर्भीड पत्रकारितेच्या वाटचालीला शैक्षणिक अधिष्ठान*
*राज्यातील ग्रामीण, शहरी पत्रकारितेला मिळणार अधिक वैचारिक धार*
ज्योत्स्ना वानखेडे: राज्यातील वास्तव, सामाजिक प्रश्न, प्रशासनातील उत्तरदायित्व आणि लोकशाही मूल्यांवर सातत्याने लेखणी चालविणारे पत्रकार श्री. विर पुणेकर यांनी गोंडवाना विद्यापीठ Gondwana University अंतर्गत ‘मास कम्युनिकेशन अँड जर्नलिसम’ विषयातील पदव्युत्तर पदवी यशस्वीरित्या संपादन केली आहे. शैक्षणिक गुणवत्तेसह प्राप्त झालेली ही पदवी केवळ वैयक्तिक यशाची नोंद नसून, पत्रकारितेच्या क्षेत्रात अभ्यासपूर्ण आणि उत्तरदायी पत्रकारितेचा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात आहे.
सध्या माहितीच्या प्रचंड वेगवान आणि अनेकदा दिशाभूल करणाऱ्या युगात पत्रकारितेचे स्वरूप झपाट्याने बदलत आहे. सोशल मीडिया, डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि राजकीय प्रचारयंत्रणांच्या प्रभावाखाली सत्य, तथ्य आणि सार्वजनिक हित यांची गळचेपी होत असल्याची गंभीर टीका सातत्याने होत असताना, अशा काळात पत्रकारितेचे सैद्धांतिक शिक्षण घेऊन सामाजिक जबाबदारी अधिक सक्षम करण्याचा प्रयत्न विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. श्री. विर पुणेकर यांनी प्राप्त केलेली ‘मास कम्युनिकेशन अँड जर्नलिसम’ पदवी ही याच दृष्टीने अभ्यास, संवेदनशीलता आणि पत्रकारितेतील नैतिक अधिष्ठानाची नोंद ठरत आहे.
विशेष म्हणजे, ग्रामीण भागातील प्रश्नांना मुख्य प्रवाहातील माध्यमांमध्ये अनेकदा दुय्यम स्थान दिले जाते. शेतकरी, बेरोजगारी, प्रशासनातील त्रुटी, ग्रामविकास, सार्वजनिक निधीचा वापर, आरोग्य आणि शिक्षण व्यवस्था यांसारख्या मूलभूत विषयांवर सातत्याने लक्ष केंद्रित करणारे पत्रकार अत्यल्प प्रमाणात दिसून येतात. अशा परिस्थितीत ग्रामीण वास्तवाला केंद्रस्थानी ठेवून पत्रकारिता करणाऱ्या व्यक्तीने उच्च शिक्षणाद्वारे आपल्या लेखनाला अधिक वैचारिक आणि अभ्यासपूर्ण स्वरूप देण्याचा प्रयत्न करणे ही लोकशाही प्रक्रियेसाठी सकारात्मक बाब मानली जात आहे.
पत्रकारिता ही केवळ बातमी संकलन किंवा प्रसारणाची प्रक्रिया नसून, ती संविधानिक मूल्यांशी निगडित सार्वजनिक जबाबदारी असल्याचे मत विविध माध्यम अभ्यासकांकडून व्यक्त केले जाते. भारतीय राज्यघटनेतील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार हा पत्रकारितेचा मूलाधार मानला जात असला, तरी त्यासोबत तथ्यनिष्ठा, कायदेशीर जबाबदारी आणि सामाजिक परिणामांची जाणीव असणे तितकेच आवश्यक आहे. श्री. विर पुणेकर यांनी आपल्या पत्रकारितेमध्ये प्रशासनाला प्रश्न विचारण्याची भूमिका घेत असतानाच, पुराव्यावर आधारित मांडणी आणि कायदेशीर भान कायम ठेवण्याचा प्रयत्न केल्याचे विविध सामाजिक व पत्रकारितावर्तुळातून बोलले जात आहे.
‘महावाणी न्यूज’ या माध्यम व्यासपीठाच्या माध्यमातून त्यांनी ग्रामीण, शहरी आणि सामाजिक विषयांवर सातत्याने लेखन केले आहे. अनेक स्थानिक प्रश्नांना सार्वजनिक चर्चेच्या केंद्रस्थानी आणण्याचे कार्य त्यांनी केले असून, सामान्य नागरिकांच्या समस्या प्रशासनापर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न सातत्याने केला आहे. आजच्या काळात माध्यमांवर राजकीय, आर्थिक आणि वैचारिक दबाव वाढत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर स्वतंत्र आणि लोकाभिमुख पत्रकारितेची गरज अधिक तीव्रतेने अधोरेखित होत आहे. अशा वेळी शैक्षणिकदृष्ट्या सक्षम पत्रकारांची निर्मिती ही लोकशाही आरोग्यासाठी आवश्यक बाब मानली जाते.
ही पदवी प्राप्त करताना विर पुणेकर यांनी उल्लेखनीय गुणवत्ताही मिळविल्याची माहिती समोर आली आहे. शिक्षणासोबतच पत्रकारितेतील सक्रिय सहभाग कायम ठेवत त्यांनी हा शैक्षणिक टप्पा पूर्ण केला. त्यामुळे त्यांच्या आगामी पत्रकारितेमध्ये अधिक सखोल विश्लेषण, कायदेशीर भान, संशोधनाधिष्ठित मांडणी आणि सार्वजनिक हिताचा व्यापक दृष्टिकोन दिसून येईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
ग्रामीण भागातून उच्च शिक्षण घेत पत्रकारितेच्या क्षेत्रात स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करण्याचा हा प्रवास अनेक तरुणांसाठी प्रेरणादायी मानला जात आहे. विशेषतः सामाजिक माध्यमांच्या प्रभावाखाली जलद प्रसिद्धीच्या मोहात अडकणाऱ्या नव्या पिढीसमोर अभ्यासपूर्ण, जबाबदार आणि तथ्याधिष्ठित पत्रकारितेचा आदर्श उभा करण्याचे काम या यशातून होत असल्याचे मत व्यक्त होत आहे.
